Η υπερουριχαιμία (αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα) δεν θεωρείται από μόνη της νόσος, αλλά αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καταστάσεις όπως η ουρική αρθρίτιδα και οι νεφρικοί λίθοι ουρικού οξέος.
1. Τι σημαίνει υπερουριχαιμία
- Συνήθως ορίζεται όταν το ουρικό οξύ είναι πάνω από :
- 7 mg/dL
- Από μόνη της μπορεί να είναι ασυμπτωματική
Η υπερουριχαιμία στους άνδρες συχνά ξεκινά ήδη από την εφηβεία. Οι φυσιολογικές τιμές ουρικού οξέος στους ενήλικες άνδρες είναι συνήθως υψηλότερες από των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Αυτό συμβαίνει επειδή τα οιστρογόνα στις γυναίκες αυξάνουν την αποβολή ουρικού οξέος από τους νεφρούς (δηλαδή ενισχύουν τη νεφρική κάθαρση). Έτσι, οι γυναίκες συνήθως εμφανίζουν υπερουριχαιμία αργότερα στη ζωή, κυρίως στην περιεμμηνόπαυση. Μετά την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα ουρικού οξέος στις γυναίκες αυξάνονται και πλησιάζουν αυτά των ανδρών της ίδιας ηλικίας.
2. Πότε μας απασχολεί
- Όταν υπάρχουν:
- κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας
- πέτρες στα νεφρά (ουρικό οξύ)
- πολύ υψηλές τιμές (>8 mg/dL επίμονα)
- άλλοι παράγοντες κινδύνου (νεφρική νόσος διαβήτης, καρδιαγγειακή νόσος κ.λπ.)
3. Μη φαρμακευτική αντιμετώπιση (πολύ σημαντική)
Διατροφή & τρόπος ζωής
- Μείωση σωματικού βάρους (σταδιακά)
- Μεσογειακή διατροφή
- Αποφυγή:
- αλκοόλ (ειδικά μπύρας)
- αναψυκτικών με ζάχαρη / φρουκτόζη
- υπερβολικής κατανάλωσης κόκκινου κρέατος & εντοσθίων
- Επαρκής ενυδάτωση (νερό)
- Τακτική άσκηση
4. Έλεγχος αιτίας-φαρμάκων
Ο γιατρός σας αν χρειαστεί μπορεί να αξιολογήσει:
- αν υπάρχει υπερπαραγωγή ή μειωμένη αποβολή ουρικού
- αν υπάρχει υποκείμενη νόσος
- να αποφεύγονται ή να αντικαθίστανται επιβαρυντικά φάρμακα
5. Πότε δίνεται φαρμακευτική αγωγή
Δεν δίνεται σε όλους.
πάντα σε συνεννόηση με γιατρό –Συνήθως, χορηγείται όταν υπάρχουν:
- επεισόδια ουρικής αρθρίτιδας
- πέτρες από ουρικό οξύ
- πολύ υψηλό ουρικό οξύ με υψηλό κίνδυνο
6. Αλκοόλ 🍺
- Αυξάνει τον κίνδυνο κρίσης ουρικής αρθρίτιδας
- Ισχυρότερα:
- μπύρα
- αποστάγματα
- Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να πυροδοτήσουν κρίση ουρικής αρθρίτιδας
7. 💧 Ενυδάτωση
Αύξηση πρόσληψης νερού (βοηθά στην αποβολή ουρικού)
8. Τροφές που μπορεί να βοηθούν
🐟 ωμέγα-3 (λιπαρά ψάρια) → πιθανή μείωση φλεγμονής
🥛 χαμηλών λιπαρών γαλακτοκομικά → ↓ ουρικό οξύ & ↓ κίνδυνος
🍒 κεράσια → πιθανή μείωση κρίσεων
☕ καφές → πιθανώς προστατευτικός μέσω πολυφαινόλης (ήπια δράση)
Βιταμίνη C
9. 🥩 Ζωικά τρόφιμα (υψηλός κίνδυνος)
- κόκκινο κρέας
- εντόσθια (ήπαρ, νεφρά)
- σαρδέλες
- οστρακοειδή (shellfish)
➡️ Αυτά συνδέονται ισχυρά με ↑ ουρικό οξύ & ↑ κίνδυνο ουρικής αρθρίτιδας
Πηγές
Expert consensus for the diagnosis and treatment of patients with hyperuricemia and high cardiovascular risk: 2025 update. Eur J Intern Med. 2026 Apr;146:106727. doi: 10.1016/j.ejim.2026.106727.
A treat-to-target urate management strategy does not improve kidney outcome in patients with chronic kidney disease and asymptomatic hyperuricemia: a target trial emulation. Ann Med. 2026 Dec;58(1):2668232
Hyperuricemia and the Kidney: Lessons from the URRAH Study. Metabolites. 2025 Jan 2;15(1):11. doi: 10.3390/metabo15010011.
febuxostat
