Η μείωση της “κακής” χοληστερόλης λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL-C) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου (ASCVD) σε άτομα χωρίς εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο (CVD).
Η αιτιολόγηση της μείωσης της LDL-C βασίζεται σε στοιχεία από κλινικές μελέτες, οι οποίες έχουν δείξει ότι η μείωση των επιπέδων της LDL-C σε ασθενείς με ένα ευρύ φάσμα αρχικών τιμών LDL-C οδηγεί σε μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Η πρωτογενής πρόληψη της αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου (ASCVD) αναφέρεται στις στρατηγικές που αποσκοπούν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε άτομα χωρίς εγκατεστημένη ASCVD.
Η ASCVD περιλαμβάνει ασθενείς με κλινικά τεκμηριωμένη νόσο. (έμφραγμα του μυοκαρδίου ή επαναιμάτωση των στεφανιαίων αρτηριών (με αγγειοπλαστική ή αορτοστεφανιαία παράκαμψη),οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, αιφνίδιο καρδιακό θάνατο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και περιφερική αρτηριακή νόσο).
Υποκλινική τεκμηρίωση της ASCVD περιλαμβάνει απεικονιστικά ευρήματα αθηροσκληρωτικής νόσου, όπως λ.χ παθολογικά ευρήματα στη στεφανιαία αξονική αγγειογραφία (Coronary CT Angiography – CCTA).
Η πρωτογενής πρόληψη στοχεύει στην έγκαιρη αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου και στην εφαρμογή παρεμβάσεων (υγιεινοδιαιτητικών και φαρμακευτικών) πριν από την εμφάνιση κλινικής καρδιαγγειακής νόσου. Η αντιμετώπιση των αυξημένων επιπέδων της LDL-C σε ασθενείς με κλινικά τεκμηριωμένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (ASCVD) αναφέρεται ως δευτερογενής πρόληψη.
Η δευτερογενής πρόληψη στοχεύει στην πρόληψη της υποτροπής ή της εξέλιξης της καρδιαγγειακής νόσου και στη μείωση του κινδύνου νέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ασθενείς που έχουν ήδη εκδηλώσει κλινική ASCVD. Συνήθως περιλαμβάνει εντατική υπολιπιδαιμική θεραπεία, τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου και συστηματική παρακολούθηση.
Ας δούμε μερικά βασικά στοιχεία:
🧪 Τι είναι τα λιπίδια του πλάσματος και γιατί τα χρειαζόμαστε;
Τα λιπίδια του πλάσματος μεταφέρονται μέσω λιποπρωτεϊνών (σφαιρικά συμπλέγματα λιπιδίων + πρωτεϊνών).
- Χοληστερόλη
- LDL 🟥 («κακή»)
- HDL 🟦 («καλή»)
- Τριγλυκερίδια (TG)
Χρησιμοποιούνται για ενέργεια ⚡, στεροειδή 🧬, χολικά οξέα 🧃
📊 Πόσο συχνή είναι η διαταραχη των λιπιδίων (δυσλιπιδαιμία) και γιατί μας ενδιαφέρει;
- Μετά τα 30 έτη: εμφανίζεται σε 30–50% του πληθυσμού.
- Σε παιδιά/εφήβους:
- 🧒 7% έχουν υψηλή ολική χοληστερόλη
- 👦 22% έχουν τουλάχιστον μία διαταραχή λιπιδίων
⚠️ Αν ξεκινήσει νωρίς, αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρης καρδιαγγειακής νόσου.
🧬 Αίτια δυσλιπιδαιμίας
- 🧬 Γενετικοί παράγοντες
- 🍔 Τρόπος ζωής (διατροφή, καθιστική ζωή, κάπνισμα)
➡️ Οδηγούν σε αθηροσκλήρωση και επιπλοκές.
🩸 Συμπτώματα & Εξετάσεις
❌ Συνήθως δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Στις εξετάσεις αίματος μετράμε:
- CHOL 🧪 (ολική χοληστερόλη)
- LDL 🟥 («κακή»)
- HDL 🟦 («καλή»)
- TG 🟨 (τριγλυκερίδια)
- Lp(a) – εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου που υπάρχει από γενετική προδιάθεση
💊 Διαχείριση – Οφέλη
- 📉 Μείωση LDL → μειώνει αγγειακά επεισόδια ~20%
- 📊 Στατίνες:
- Μείωση ολικής θνησιμότητας 10%
- Μείωση στεφανιαίας θνησιμότητας 18%
- Μείωση θνησιμότητας από εγκεφαλικό 9%
✅ Σταθεροποίηση πλάκας, καλύτερη αγγειακή λειτουργία, αντιφλεγμονώδη δράση.
🥦 Πρόληψη
- 🥗 Ισορροπημένη διατροφή
- 🚶♀️ Άσκηση ≥150’/εβδομάδα
- ⚖️ Υγιές βάρος
- 🚭 Διακοπή καπνίσματος
- 🍷 Περιορισμός αλκοόλ
🚬 Κάπνισμα & Δυσλιπιδαιμία
Το κάπνισμα μειώνει την HDL λόγω οξειδωτικού στρες και φλεγμονής.
🦋 Υποθυρεοειδισμός & Δυσλιπιδαιμία
Ο υποθυρεοειδισμός ➡️ υψηλά LDL & TG λόγω μειωμένων υποδοχέων LDL και λιποπρωτεϊνικής λιπάσης.
🎯 Στόχοι Θεραπείας
- 📉 Μείωση LDL
- 📈 Αύξηση HDL
- 📉 Μείωση TG
👉 Εξατομίκευση ανάλογα με συννοσηρότητες (διαβήτης, υπέρταση, παχυσαρκία).
👉 Στατίνες = φάρμακο πρώτης γραμμής
Το παρόν δε αποτελεί εξατομικευμένη συμβουλή. Για οποιοδήποτε θέμα υγείας παρακαλούμε συμβουλευθείτε τον θεράποντα ιατρό σας.
